DAVID GOSKER

• 25-02-1879 Nieuwerkerk aan den IJssel
• 12-04-1945 Hoog Soeren

David Gosker

Op dinsdag 25 februari 1879 werd David geboren in Nieuwerkerk aan den IJssel. Het gezin bestond uit vader Johannis Gosker, moeder Johanna Maria Le Feber (de tweede vrouw van Johannis) en vier kinderen. David verloor zijn ouders al op jonge leeftijd. Nog voor zijn vijfde jaar werd hij als weeskind opgenomen in een Weeshuis in Dordrecht. Na het basisonderwijs is hij in leer gegaan bij Sterk van de Weg, een meubelmaker. De meubelmaker ging mee met de Doleantie van 1886, een afscheidingsbeweging van de Nederlandse Hervormde Kerk. David kon goed leren en las veel in die tijd. Hij stond erom bekend tegendraads te zijn. Toen hij zestien was zei hij tegen de ‘moeder’ van het weeshuis dat hij niet van plan was om belijdenis te gaan doen in de hervormde kerk. Toen hij 18 was werd hij verplicht gesteld om belijdenis te doen. Hij weigerde dit om hij  niet wou belijden dat er maar een enkele goede kerk was.  Hierdoor werd hij op 13 april 1897 op straat gezet, zonder iets mee te krijgen. Zelfs naar zijn spaargeld kon hij fluiten. Dit was indertijd wel iets bijzonders. Er werden verschillende krantenartikelen over dit voorval geschreven.
 
Zoon van David Gosker, Reinier Gosker schreef in 1985 over zijn oudste broer:

Gegrepen door de gedachtegang van Dr. Kuyper werd David uit overtuiging
gereformeerd en Calvinist. Niet enghartig maar breed van opvatting vormde hij zich een eigen mening die niet altijd strookte met wat in Gereformeerde kringen gangbaar was. Toen tijdens de Boerenoorlog president Krüger Nederland en Europa bezocht in 1901, heeft mijn vader David Gosker als huisbediende Krüger begeleid totdat deze in Geneve is overleden.
David Gosker is ook in militaire dienst geweest. Hij heeft het tot sergeant gebracht. Hij is remplaçant geweest voor zendeling Merkelijn, die daarom niet in dienst hoefde. In de kazerne werden schoenen naar zijn hoofd gegooid als hij 's avonds voor het slapen gaan zijn gebed deed.

In Dordrecht begon hij een groentewinkel. Op geld verdienen en rijk worden was hij bepaald niet uit. De politieke samenleving interesseerde hem meer. De groentewinkel stond dan ook bepaald niet in een rijkelui's buurt. Het was een socialistenwijk in het hartje van de stad.
Voor de show werd hij in die wijk op de kandidatenlijst geplaatst. De vrouwen van de socialisten (vrouwenkiesrecht was er toen nog niet) hebben hun mannen aangeraden ditmaal op Gosker te stemmen. Zo werd hij tegen alle verwachting in lid van de gemeenteraad”.
 
Op 28 juni 1906 trouwde David Gosker met Trijntje Blijleven. Er worden vijf
kinderen geboren. 

Als lid van de gemeenteraad stemde hij tegen een
huurverhoging. De liberale huiseigenaar was hier boos over en zette het gezin
van David het huis uit. Na een tijdelijke andere woonplek verhuisde het gezin op 3 juni 1918 van Dordrecht naar Apeldoorn en werkte David een tijdlang als
handelsreiziger in klompen. Daarna begon David weer een groente- en
fruitwinkel. Hij begon, naast middenstander, ook aan zijn carrière in de politiek als lijsttrekker van de plaatselijke Anti-Revolutionaire Partij. Op 21 mei 1923 kwam hij in de gemeenteraad. Hij werd wethouder van sociale zaken, inclusief
keuringsdienst en armwezen. Als wethouder stortte hij zich op de werkloosheidsproblematiek. Zijn standpunt was duidelijk. Werklozen hadden geen recht op hulp van de gemeente. Ze moesten hun inkomen via de vakorganisatie verzekeren, hulp vragen bij familie en vrienden of aankloppen bij de diaconie van de kerk. Alleen als niks lukte kon men pas bij de gemeente terecht. Voor een gunst van de gemeente werd dan wel contraprestatie verwacht. Op een arbeidsbeurs werd er dan gekeken naar een werkverschaffingsplek. Het huidige stadspark Berg en Bosch is op zijn initiatief op deze manier met inzet van werklozen tot stand gekomen. 

Na wat spanning in het huwelijk van David en Trijntje werd in 1927 het zesde
kind geboren. Adriana Louise Gosker heeft helaas maar kort geleefd.
Tijdens de crisisjaren moest David als wethouder bezuinigingen doorvoeren. De lonen voor de werkverschaffing werden lager en men kon er kortere tijd gebruik van maken. Op den duur wilde David dit zelfs helemaal afschaffen. Er kwamen protesten en demonstraties en David moest een aantal van zijn bezuinigingen weer terugdraaien. De jongerenwerkloosheid probeerde hij progressief te tackelen met o.a. cursussen, jeugdopbouwprojecten en ‘educatieve heffing’. In 1937 werd er een commissie Crisissteun Middenstand in het leven geroepen. De gemeente verleende kredieten aan goed werkende middenstanders. In de tweede wereldoorlog zat David nog in de gemeenteraad. Sinds het begin van de oorlog was dat democratische schijn: de Duitsers bepaalden wat er moest gebeuren. David Gosker kreeg als locoburgemeester te maken met duidelijke vormen van collaboratie, een samenwerking met de vijand, soms ten nadele van het eigen volk. Hij werd steeds meer in de hoek gedrukt en moest werken als “uitvoeringsambtenaar van het Duitse regime volgens het Führerprincipe”. David had het hier te moeilijk mee en nam ontslag. Hij verdween uit de picture en zette zijn werk verder voort in het verzet. Hij onderhield contacten met leiders van lokale- en nationale verzetsgroepen die zich bezighielden met hulp aan onderduikers. Binnen het verzet werd er tegen hem opgekeken. 

Samen met zijn zoon Reinier werd hij op 30 juni 1941 gearresteerd. Ze moesten eerst naar kamp Schoorl, daarna naar concentratiekamp Buchenwald
(Duitsland) en kwamen daarna in het kamp Haaren bij 's-Hertogenbosch
terecht. David werd op 19 juli 1942 vrijgelaten. Reinier bleef langer gevangen.
Paaszondag 1 april 1945 werd David samen met zijn dochter Rie en zijn zoon Jan opnieuw gearresteerd. Zijn dochter werd snel weer vrijgelaten. David en Jan moesten in de Willem III-kazerne in Apeldoorn blijven.
Tot ze op donderdagmiddag 12 april 1945 moesten meekomen met de SD-ers.
Ze moesten samen met vier andere gevangenen plaatsnemen in twee zwarte
auto’s. Bij het Kruisjesdal werden ze standrechtelijk geëxecuteerd / zonder enige vorm van rechtspraak. 

Het hele verhaal is het lezen in het verslag van Reinier Gosker.